Dat Into The Great Wide Open meer is dan alleen muziek mag ondertussen wel duidelijk zijn. Met veel liefde presenteren wij een uitgebreid film- & kunstprogramma, wederom gevlochten door de Vlielandse natuur. Zo ontdek je behalve bijzondere kunstwerken ook het eiland zelf. Licht- en geluidskunstwerken, videokunst, beeldende kunst, beleef het tijdens de Arttrail 2010. In Podium Vlieland - het intieme filmhuis in de Dorpsstraat - draaien weer bijzondere films en documentaires.
Filmprogramma
There's something out there
Soms lijkt het op Vlieland of je even op een andere planeet bent... en als je je daarin een beetje verliest, wil je dan eigenlijk nog wel terug? Is er iets anders denkbaar, voelbaar, bereikbaar? Vanuit ons nederige gezichtspunt op aarde nemen de filmmakers en kunstenaars van het filmprogramma ons mee op een hoge vlucht.
Naast kunst is ook film is een belangrijk onderdeel van het programma van Into The Great Wide Open. Net als de vorige editie zijn er dit jaar wederom speelfilms, korte films en documentaires te zien in Podium Vlieland, het intieme filmhuis in de Dorpsstraat.
Het filmprogramma is samengesteld door Joke Ballintijn (Nederlands Instituut voor Mediakunst), Peter van Hoof (International Film Festival Rotterdam) en Carolien Euser. Er zijn speelfilms, documentaires, korte films en videokunst waaronder een aantal installaties op bijzondere locaties op het eiland.
Out of the Present
Out of the Present (Germany/Russia, 1995) vertelt het verhaal van cosmonaut Sergei Krikalev, die tien maanden aan boord van het ruimteschip MIR doorbrengt terwijl op aarde de Sovjet Unie ophoudt te bestaan. In mei 1991 werden Anatoli Arzebarski en Sergej Krikalev, twee Sovjetkosmonauten van de Ozon-missie, in een baan om de aarde naar het ruimtestation MIR gestuurd. Terwijl een van de twee op de voorgeschreven datum - vijf maanden later - naar de aarde mocht terugkeren, moest het andere bemanningslid achterblijven, vanwege politieke besluiteloosheid in zijn vaderland. Tien maanden nadat hij de Sovjet-Unie had verlaten, keerde hij terug in Rusland. Tijdens zijn afwezigheid vond immers de putsch in Moskou plaats, waarvan het falen resulteerde in de naamsverandering van het land en het einde van een tijdperk. De film is een briljante found-footage film. Het archiefmateriaal dat Andrei Ujica gebruikte is op zich al buitengewoon fascinerend, maar hij wist dit materiaal zo te monteren dat de film bovendien de allure van een thriller krijgt. Apollo 13, maar dan echter en spannender. Het beginpunt van de film is simpel, het motief klassiek: een odyssee.
Moon
Moon is een Britse onafhankelijke film uit 2009 van regisseur Duncan Jones. De hoofdrol wordt vertolkt door Sam Rockwell. De film won een BAFTA. Sam Bell is een astronaut die zich alleen op de Maan bevindt. Voor een periode van bijna drie jaar heeft hij het ruimtestation bemand. Hij kon daarbij rekenen op de hulp van de pratende computer GERTY. Binnen enkele weken mag Sam eindelijk terug naar huis. Maar wanneer hij op inspectie gaat, gebeurt er een ongeluk. Sam komt in de ziekenboeg terug bij bewustzijn. GERTY raadt hem aan te rusten en binnen te blijven. Maar Sam ontdekt dat GERTY stiekem een rechtstreekse verbinding heeft met het moederbedrijf op Aarde. Sam mag dan toch even naar buiten en gaat meteen terug naar de plaats van het ongeluk. Daar vindt hij een astronaut die er net hetzelfde uitziet als hij. Sam vraagt om uitleg, maar GERTY zwijgt. De twee identieke astronauten denken allebei dat ze Sam Bell zijn, maar vertrouwen mekaar niet. Beetje bij beetje ontdekken ze de waarheid en beseffen ze beiden dat ze klonen zijn van de originele Sam Bell. Eén van de klonen vindt zelfs de geheime ruimte waar de nieuwe klonen liggen. De twee astronauten willen terug naar de Aarde vliegen en laten daarom een derde kloon wakker worden. Maar één van de klonen lijkt niet lang meer te leven, zeker wanneer hij ontdekt dat zijn zogenaamde vrouw op Aarde al lang overleden is. Terwijl de derde kloon wakker wordt, vlucht zijn overgebleven voorganger met een ruimtecapsule naar de Aarde.?
Manufactured Landscapes
De beroemde Canadese fotograaf Edward Burtynsky reist de wereld rond om industriële landschappen op groot formaat vast te leggen. Hoewel zijn werk aantoont hoe de mens de natuur exploiteert, roepen zijn foto?s ook bewondering op vanwege de monumentale schoonheid die hij uit de mijnen, steengroeven, fabrieken, kantoorcomplexen, stuwdammen en andere grootschalige menselijke werken weet te extrapoleren. Baichwal en haar cameraman Peter Mettler (zelf ook gelauwerd filmmaker) maken geen portret van de kunstenaar als persoon. Ze reizen met Burtynsky mee naar China en later Bangladesh, waar hij de gevolgen van de enorme modernisering en industrialisering vastlegt. Behalve dat zij met bewegend beeld de werkwijze en de foto?s van Burtynsky als het ware becommentarieert, geeft de filmmaakster het werk ook een menselijke context door de kleine gesprekjes met lokale omstanders. Na een episch te noemen begin, waarin de kijker via een ademloos mooie opname door een eindeloze fabrieksruimte wordt gevoerd, krijgt de film langzaam maar zeker een ontluisterende relevantie. Burtynsky staat stil bij de grootste dam ter wereld, de Drieklovendam in de rivier Yangtze (zie ook Still Life en Dong van Jia Zhangke), waar hele miljoenensteden moeten wijken voor de energiebehoefte van het nieuwe China. Ook bij de hyperurbanisatie van een stad als Shanghai toont Baichwal haar uitmuntend oog voor de vragen die Burtynsky oproepen. Zo ontstaat een veel complexer verhaal waarin de vraag naar onze eigen verantwoordelijkheid onontkoombaar wordt.
Engelen
Engelen, boodschappers van het licht.
Ze maken een verbinding tussen het hemelse en het aardse.
Op de video zijn twee jonge, vijf jaar oud, kinderen te zien.
De kinderen bevinden zich in een staat tussen helder bewustzijn en droom.
Ze verdwijnen in het spel dat ze spelen. Lachen, huilen, pochen.
Het spel heeft geen waarom.
Ze spelen, terwijl ze spelen. Ze zijn aanwezig en afwezig tegelijkertijd.
Kunstprogramma
Op uitnodiging van Into the Great Wide Open kozen negen kunstenaars een plek op Vlieland om een nieuw werk te ontwikkelen. Vier jonge kunstenaars - Coen Hoogstraten, Anne Caesar, Marleen Andela en Floris Bovée- maakten geluids- en lichtkunstwerken die je kunt vinden als je het nachtelijk spoor volgt de bossen in. De vijfde jonge kunstenaar, Sjoukje Gootjes, heeft een enorme vogel ontwikkeld die je overdag in de bossen gaat tegenkomen. Kunstenares Titia Ex, al jarenlang bezig met lichtkunst, koos de sprookjesachtige IJsbaanvijver als locatie.
Overdag zijn er drie bijzondere kunstprojecten, van Maarten Vanden Eynde, Eric von Robertson en Ida van der Lee. Langs de vloedlijn lopen met Maarten, vliegeren met Eric of je bezinnen aan het tafeltje bij Ida... Even weg van de hectiek op het festivalterrein, ga je als je wilt de interactie aan. Let op de tijden in het programmaboekje als je hier wat van mee wilt maken.
Nieuw dit jaar zijn een aantal videokunstwerken, speciaal geprogrammeerd op passende locaties zoals de vuurtoren, het ijsbaanhuisje en de ehbo-container op het strand!
Tijden arttrail: start 10:00 uur
Arttrail@night: vrijdag en zaterdag, van 20:00 uur tot 01:00
Meer info over de kunstenaars:
Coen Hoogstraten - Optic Grass
Titia Ex - The Waiting
Floris Bovée - Lux Lucis Vultus
Anne Caesar - Momentum
Marleen Andela - Flow
Sjoukje Gootjes - Vlie(g)Lander
Ida van der Lee - Het tijdkantoor en andere performances
Eric von Robertson - Para-tent
Maarten Vanden Eynde - Plastic Reef
Yvonne Beelen - Restruimte Rendezvous
Videokunstinstallaties
Manifest Destiny
In de vuurtoren het werk MANIFEST DESTINY (NL, 2008) van Margit Lucàcs & Persijn Broersen, een 'reis door een imaginaire kosmos", zoals zij zelf zeggen.
'Manifest Destiny' is een werk dat Broersen en Lukács maakten tijdens hun laatste jaar op de Rijksakademie. Het kader van deze kosmos wordt enerzijds gevormd door ons gekleurde voorstellingsvermogen en anderzijds door de menselijke drang - de 'Manifest Destiny' - om juist over deze grenzen heen te willen kijken en nieuw gebied te veroveren. Een fictieve wetenschapper in de voice-over, gebaseerd op interviews met werkelijke wetenschappers, doet jarenlang onderzoek naar buitenaardse planeten waar mogelijk leven is. Het beeldverhaal vertelt daarentegen over een reis binnen de bestaande kaders, namelijk een tocht langs verouderde visioenen van de maan en Mars, een imaginaire planeet, de woeste lege aarde en ten slotte een observatorium, het vertrekpunt naar het onbekende. De beelden zijn onder andere gemaakt op de hoogvlaktes van de Chileense Atacamawoestijn waar op 2500 meter hoogte uiterst gevoelige telescopen staan op zoek naar planeten buiten ons zonnestelsel die op de aarde lijken – de grens van wat we kunnen waarnemen in tijd en ruimte.
Nummer zeven: The Clouds Are More Beautiful From Above
Het zelfgemaakte ruimtevaartuig in de film NUMMER ZEVEN: THE CLOUDS ARE MORE BEAUTIFUL FROM ABOVE (NL, 2008) van Guido van der Werve ziet er uit alsof het wel moet falen. Het is een opzettelijk in retro-stijl ontworpen raket die doet denken aan raketten uit de jaren vijftig en die qua vormgeving meer verschuldigd is aan Ed Wood dan aan Star Trek. Te zien in de EHBO-container op het strand.
Als een reflectie op een persoonlijke droom belicht 'Nummer zeven' de mogelijkheid van mislukking die inherent is aan het creatieve proces, de kwetsbaarheid van het kunstenaarsbestaan en de gevaren die schuilen in het realiseren van een eigen visie. In het begin van de video is het beeld zwart. De verteller zegt iets over meteorieten en hoe hij als kind wakker lag, wachtend op een 'vallende ster'. Als hij er dan een zag wenste hij altijd hetzelfde, maar die wens kwam vervolgens nooit uit. Het melkwegstelsel komt even in beeld. Dan keert de camera terug naar de aarde, naar de woonruimte van de maker, waar door hem aan een raket wordt gewerkt. Geduldig en zorgvuldig worden alle onderdelen verzameld en gemonteerd en als de raket af is wordt hij op een avond vlak voor zonsondergang naar een open plek langs een bosrand gedragen en daar geïnstalleerd. Als de muziek stopt blijft alleen het wapperende geluid van de wind in de microfoon. Zal de raket van start gaan?
Heliocentric
We weten dat de aarde zich in een baan rond de zon beweegt – maar het is meestal vrijwel onmogelijk ons daar in ons dagelijks leven een visuele voorstelling van te maken. In tegendeel: we zien de zon rondom ons bewegen. De Semiconductor-kunstenaars Ruth Jarman en Joe Gerhardt zijn geïnteresseerd in onzichtbare natuurkundige verschijnselen – en in 'HELIOCENTRIC' (UK, 2010) is het hen gelukt om door middel van van time-lapse fotografie en astronomische tracking de baan van de zon over een reeks landschappen te volgen: de daken van een stadslandschap, een tuin, een bos, een kas. Gevoelsmatig lijken al die landschappen in een pan shot langs de camera te schuiven, terwijl de zon in het centrum van elk kader blijft staan, hierdoor kunnen we ons een beeld vormen van het draaien van de aarde en haar baan rond de zon. Samen met de intense soundtrack van BJ Nilsen een adembenemende ervaring te zien op drie schermen in het houten huisje bij de ijsbaan.
Kempinski
Het gevoel dat je in KEMPINSKI bekruipt is bevreemdend en verontrustend. Een man komt tevoorschijn uit het duister en verteld met aarzelende stem over een wereld waarin hij de enige overgebleven mens is: zijn enige metgezellen zijn koeien, die om hem heen grazen en loeien. Hij beschijft hoe zijn nieuwe koeienbaby wordt gedoopt onder begeleiding van een runder-orkest. In de tegenwoordige tijd gesproken, is deze toekomstvisie nogal griezelig. Neïl Beloufa omschrijft zijn film als een “etnologische sci-fi documentaire. De Frans-Algerijnse kunstenaar reisde naar Mali en vroeg mensen de toekomst te beschrijven en erover te spreken in de tegenwoordige tijd. Een betrekkelijk eenvoudige premisse, waardoor op een wonderbaarlijke manier het terrein wordt verkend tussen feit en fictie, het vertrouwde en het exotische, tussen het gewicht van het nu en wat er komen gaat. Geïnterviewden spreken over pratende machines, teleportatie, instante bevrediging van al je verlangens... Alles is gefilmd in stereotypische “niet westerse” settings: de jungle bij nacht, een armoedige stacaravan, insecten flikkeren in het schijnsel van de electrische verlichting. Maar de hoopvolle, poëtische en spirituele fantasieën ondergraven onze verwachtingen over Afrika. Poëzie in de nacht op een open plek in het bos vlakbij het IJsbaanpad.
SNEAKFILM
En de sneakfilm dit jaar is… Ja daag. Tipjes van de spreekwoordelijke sluier: deze film heeft een enorme cultstatus en is een trip van een bekende popartiest die van een andere planeet schijnt te komen…
Korte Films in Podium Vlieland
KORTE FILMS BLOK 1 (92 min)
The Origin of Creatures (Floris Kaayk, 2009, 11 min, NL)
De nieuwste film van Floris Kaayk toont een futuristisch wereldbeeld over onze planeet na een catastrofe. Vervormde ledematen proberen samen te werken, maar door misverstanden is hun droom gedoemd te mislukken. Het gaat hier om een bijzondere voorvertoning, want deze film is nog niet eerder in Nederland te zien geweest en gaat eind september in officiële première op het Nederlands Filmfestival .
Path Lights (Zachary Sluser, 2009, 20 min, USA)
Bobby's vrouw werkt bij de NASA maar hijzelf, een matige stemacteur, heeft maar weinig ambitie. Als er op een dag iets uit de lucht bijna op zijn hoofd valt, heeft hij een missie. Wie gooide dat? Het briljante scenario en de dito acteurs voeren je mee op een zoektocht die Bobby meer brengt dan gedacht.
This Is Alaska (Mårten Nilsson, 2009, 11 min, SWE)
De onrustige westerling die zijn schepen achter zich verbrandt en in de vrije natuur een nieuw leven wil beginnen wordt hier fijntjes geparodieerd door een paar gezellige Zweden. Ooit hebben zij besloten het erop te wagen. En, hebben zij het geluk gevonden in Alaska?
Starship - Bernard Gigounon (2002, 6 min)
Starship refereert aan de door science-fiction in onze perceptie ingeprente beeldtaal van de gewichtloze architectuur. De objecten zijn onaards perfect en suggereren kwetsbare onaantastbaarheid. Details vormen zich aaneen tot een geheel dat toont dat aan alles is gedacht en dat majestueus als de oude tall-ships voortglijdt in de rimpelloze ruimte. Met eenvoudige beeldingrepen (spiegeling en vertraging) en een omhullende sound-track van zware en theatrale orkestklanken is het effect bereikt. Er ontstaat een besef dat het slechts een kwestie is van 'anders' kijken naar de dingen om los te kunnen geraken van het aardse.
Oops Wrong Planet, (Anouk de Clercq, 2009, 8 min)
In de Wondertuin speelt Sander Haccou de rol van Stuck, een dromerige maar oprechte tijdreiziger. Hij ontmoet een aantal mystieke persoonlijkheden uit ons culturele verleden. Daarnaast krijgen we een inkijk in zijn dagelijkse activiteiten: slapen, dansen koken, eten. De gebeurtenissen worden continu vervlochten met het innerlijk leven van onze protagonist. Zijn gedachten en associaties worden zachte fluisteringen in het universum.
De Wondertuin is een korte, verhalende en volledig handgetekende animatiefilm gerealiseerd in de periode van december 2005 tot september 2009. Haccou ontwikkelde zijn eigen technieken om de verschillende decors en karakters tot stand te brengen.
KORTE FILMS BLOK 2 (75 min)
Desert 79°: 3 Journeys Beyond The Known World (Anna Abrahams, 2010, 19 min, NL)
Desert 79° kijkt over de rand van de kenbare wereld. Drie gestamelde verslagen van poolreizigers, verfilmd in verschillende tinten wit. De Griek Pytheas beschrijft als eerste de Noordelijke IJszee (330 BC). Admiraal John Ross ontmoet op een onbekende Arctische kust de enige bewoners van het universum (1819). Nadat zijn hete luchtballon onderweg naar de Noordpool is neergestort, begint de Zweeds uitvinder Andree aan een lange voettocht over het landijs terug (1897).
Storyteller (Nicolas Provost, 8 min, geen geluid)
In Storyteller wordt met luchtopnames van de Las Vegas skyline een gladde kunstmatigheid gecreëerd die doet denken aan Science Fiction. Je ziet ruimteschepen die langzaam door het universum drijven. Maar dan zoemt de camera in op gebouwen en architectuur, op glitter en kitch, en wordt op een haast hypnotische manier iets van de pure schoonheid en gekte van de stad blootgelegd. De Vlaamse kunstenaar Nicolas Provost gebruikt een relatief simpele splegel techniek waarmee hij de betekenis van de beelden zo manoeuvreert en beïnvloedt, dat een mooie balans ontstaat tussen figuratief en abstract.
Brilliant Noise (Ruth Jarman & Joe Gerhardt 2006, 5 min, USA)
Deze zwart-wit film toont gruizige beelden van het oppervlak van een hemellichaam. De kolkende oppervlakte wijst in de richting van een krachtbron: de zon. Anders dan de stereotype gele bal die wij ons meestal voorstellen, wordt in Brilliant Noise de zon getoond als een constellatie van krachtvelden, stromingen en energiebanen. De onopgepoetste en grofkorrelige beelden geven de film een zweem van romantiek. De beelden lijken found footage. In zekere zin is dat ook zo, want ze zijn gevist uit de honderdduizenden bestanden die NASA laat maken door satellieten die in een baan rond de zon zweven.
PETROPOLIS (Peter Mettler, 2009, 43 min, CAN)
PETROPOLIS is een opmerkelijke documentaire van Peter Mettler (bekend van o.a. GAMBLING, GODS AND LSD) waarin hij, overigens in opdracht van Greenpeace met zijn camera naar Canada's meest controversiële natuurgebied afreisde: de Alberta Tar Sands. Ten behoeve van de oliewinning wordt hier een immens natuurgebied verwoest. Mettler kijkt niet toe maar neemt ondubbelzinnig stelling. De boodschap is duidelijk: we zijn bezig de bron van het leven te vernietigen. Tegelijkertijd sijpelt er, waarschijnlijk onbedoeld, ook nog iets van een kinderlijke fascinatie voor de gigantische machinerie door. Het camerawerk is werkelijk magistraal.
Mettler reisde in opdracht van Greenpeace naar Canada's meest controversiële oliewingebied: de Alberta Tar Sands, een immens natuurgebied. Mettler neemt ondubbelzinnig stelling in zijn documentaire: we zijn bezig de bron van het leven te vernietigen. Het HD-camerawerk vanuit de helikopter is magistraal.
